Een trillende stem als je moet spreken

Wie last heeft van een trillende stem, weet het: vaak begint de stress al voordat je het ‘podium’ op moet. Thuis ben je bezig met je voorbereiding, je zoekt naar een goede tekst en in gedachten loop je al door wat je wilt zeggen. En dan is het zover. Het is je beurt in de vergadering, of je wordt bijna aangekondigd voor je speech op een bijeenkomst van een vriendin, collega of familielid.

Je staat op. De eerste woorden komen eruit en ineens hoor je het: je stem trilt. Je klinkt hoger dan je gewend bent en misschien slaat er even iets over. Je denkt dat iedereen het hoort en je probeert het in te houden. Precies op dat moment wordt het trillen sterker.

Wat er in je lichaam gebeurt, is eigenlijk heel logisch. Een spannend moment zet je hele systeem in de hoogste stand. Er komt adrenaline vrij, je hart gaat sneller kloppen en je ademhaling schiet omhoog, naar je borst en je schouders. De spieren rond je keel spannen zich aan. Je lichaam geeft je extra energie omdat het voelt dat er iets belangrijks gaat gebeuren, en dat klopt ook. Alleen weet die energie vaak geen kant op, en dan gaat ze trillen.

Op internet vind je veel tips om een trillende stem te voorkomen. Rustig ademen, letten op je houding, water drinken, je goed voorbereiden. Daar is op zich niets mis mee. Toch zit er vaak dezelfde gedachte achter: het trillen moet weg. En wie zijn best doet om iets weg te krijgen, spant zich meestal nog verder aan. Er komt in feite meer stress op.

Ik kijk er anders naar. Trillen is beweging, energie die naar buiten wil. Op het moment dat je het laat bestaan, krijgt het ruimte om te veranderen. Je kunt erdoorheen blijven ademen en geluid blijven maken. In mijn blog Spanning hoeft niet weg nodig ik je uit om spanning te verwelkomen als iets dat bij je hoort. Een trillende stem is daar een mooi voorbeeld van.

Onlangs werkte ik met iemand die wat teruggehouden zong. Dat was duidelijk hoorbaar en ook voelbaar. Haar adem zat hoog. Op zich was het zingen wel aardig, maar het kwam ook niet veel verder. Met een paar aanwijzingen en tips kon ze ineens de stap nemen om heel even voluit te zingen. Wat een geluid kwam er toen! Ze was er zelf door verrast. Dat geluid, dat potentieel, was er natuurlijk altijd al. Het wachtte alleen achter die hoge, ingehouden adem.

Zingen, stembevrijding, is voor mij een oefening om ruimte in te nemen met je stem. Ik leg vaak uit dat stembevrijding voor mij gaat over bevrijden van bevangenheid. Mijn ambitie is niet om van mensen een zanger of zangeres te maken. In mijn ogen is zingen eigenlijk hetzelfde als spreken in het openbaar. In allebei laat je jezelf horen, met alles wat er op dat moment in je leeft. Wat je in het zingen ervaart, neem je dus zo mee naar die vergadering of die speech.

Een trillende stem en een ingehouden stem komen vaak uit dezelfde plek. In beide gevallen zit je adem hoog en houdt een deel van je lichaam zich vast. Wanneer je adem weer kan zakken, kun je ook weer laten horen wat er in je klinkt.

Wil je het zelf eens proberen, vlak voordat je moet spreken? Ga even staan en voel je voeten op de grond. Adem in en zucht op je uitademing met geluid, een lange, losse “haaa”. Doe dat een paar keer. Het mag trillen en het mag gek klinken. Merk wat er gebeurt met je ademhaling en hoe je daarna je eerste woorden zegt.

In mijn coaching werk ik veel met mensen die vrijuit willen spreken, op hun werk of in een groep. Dat ken ik ook van binnenuit. Voordat ik stembevrijder werd, gaf ik jarenlang trainingen en presentaties in het bedrijfsleven, en in mijn jonge jaren stond ik in mijn vrije tijd met een feestband op het podium. Inmiddels begeleid ik al achttien jaar mensen met stembevrijding, lichaamswerk en mijn piano, met de stappen van de Latifa als richtsnoer. Zo ervaar je dat je spanning kunt toelaten en tegelijk kunt laten horen wie je bent. Wil je ontdekken wat dat voor jou kan betekenen? Je bent van harte welkom.

Bij alles wat ik hier schrijf over een trillende stem, ga ik ervan uit dat er geen medische klachten meespelen. Is dat wel zo, dan is een bezoek aan je huisarts wenselijk.