Meer zelfvertrouwen

Een gebrek aan zelfvertrouwen laat zich op veel plekken zien, in het contact met je partner, een collega, je leidinggevende, in hoe je jezelf wel of niet laat zien of horen. Het hoeft niet eens om een groot moment te gaan zoals een presentatie. Of soms lig je al thuis te piekeren over een gesprek of een afspraak die nog moet komen, wat je wel en niet zou moeten zeggen, hoe het over zou kunnen komen. Je voelt je misschien onzeker, en in die onzekerheid kan angst goed gedijen. En als het moment er dan is, zeg je toch liever niets dan iets verkeerds. Achteraf, weer thuis, weet je precies wat je had willen zeggen. In het moment zelf bleef het binnen.

Hier ligt ook een valkuil op de loer. Juist omdat je twijfelt aan jezelf, ga je misschien harder je best doen. Of je doet het tegenovergestelde: je trekt je terug, wordt stil, maakt jezelf onzichtbaar. In beide gevallen probeer je afwijzing voor te blijven. Maar zelfvertrouwen dat afhangt van hoe de ander reageert, blijft wankel. Het valt weg zodra die erkenning uitblijft, of je nu je best deed of wegdook.

Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Meer zelfvertrouwen lijkt iets wat andere mensen wel hebben en jij niet. Iets wat je mist, iets wat je zou moeten aanleren.

Wij mensen weten vaak heel goed wat er allemaal niet deugt aan onszelf. Die lijst kennen we maar al te goed. Van je kwaliteiten ben je je veel minder bewust. Ze zijn er gewoon, ingebakken in wie je bent, en juist daarom vallen ze je niet meer op. We hebben niet in de gaten wat we vaak als vanzelf geven, aan aandacht, aan zorg, zonder dat het ons iets lijkt te kosten. Voor de ander is het vaak wel zichtbaar. Iemand voelt zich gehoord door jou, of welkom, terwijl jij daar zelf amper bij stilstaat.

Vraag iemand ernaar en het wordt vaak stil. Niet omdat het er niet is, maar omdat je het jezelf niet meer herinnert. Uit ervaring weet ik hoe lastig mensen dat vinden. Met een paar vragen en een beetje hulp komt het meestal weer boven, en zelfvertrouwen laten groeien begint precies hier: bij dat herinneren.

Die kwaliteiten zijn niet nieuw. Ze zijn er altijd al geweest, ook op de momenten dat je twijfelde, je stil hield, of dacht dat je er niet toe deed. Het gaat erom dat je contact met ze houdt, ook wanneer je ze even niet voelt. Dat contact raak je makkelijk kwijt, in de waan van de dag, of wanneer er iets misgaat. Dan lijkt het net of die kwaliteiten weg zijn, terwijl ze alleen bij jou buiten beeld zijn geraakt.

Dat dit werkt, is niet alleen mijn ervaring. Onderzoeker Martin Seligman beschreef in de American Psychologist een experiment met twee groepen mensen die een week lang iets anders deden: de ene groep schreef elke avond over vroege herinneringen, de andere kreeg feedback over hun sterkste kwaliteiten en moest die een week lang bewust op nieuwe manieren inzetten. De tweede groep voelde zich daarna aantoonbaar beter. Niet omdat ze iets nieuws hadden geleerd, maar omdat ze weer gebruikmaakten van wat er al was.

Psycholoog Robert Haringsma, gepromoveerd aan de VU op dit onderwerp, maakt een onderscheid dat hier goed bij past: zelfvertrouwen bestaat uit vaardigheid, hoe goed je iets kunt, en waardigheid, hoe positief je over jezelf oordeelt. Harder je best doen raakt alleen de vaardigheid. De waardigheid, het gevoel dat je er mag zijn zoals je bent, vraagt om iets anders.

Zelfvertrouwen groeit niet door harder je best te doen of door jezelf te overtuigen met argumenten. Het groeit elke keer dat je jezelf toestaat te zijn wie je bent, zonder dat daar iets voor hoeft te gebeuren.

In mijn werk als stembevrijder draait het voortdurend om dit: opnieuw contact maken met wat er allang is, en daar in de praktijk mee oefenen. Iemand die denkt niets bijzonders te kunnen, ontdekt dan dat er allang iets is dat werkt. En geloof me, zingen is een hele mooie manier om nieuwe ervaringen op te doen met je zelfvertrouwen.

Wil je een seizoen lang werken in een vaste groep? Lees dan meer over de Jaartraining Stembevrijding & Opstellingen. Wil je eerst ervaren hoe zingen voelt zonder oordeel? Kom naar Koor Outloud, of Zing vanuit je hart. Voor individuele coaching-stembevrijding klik hier. Of lees over Stembevrijding. Je bent welkom zoals je bent, ook als je denkt dat je er niet goed genoeg voor bent.