Waarom ik de Latifa gebruik in stembevrijding
Voordat ik met iemand aan de slag ga, begin ik met een goede vraag. Niet zomaar een vraag, maar een vraag die tot de kern komt. Waar draait het nu echt om? Die vraag, een leervraag, is het startpunt in mijn werk. De Latifa, zeven levensthema’s uit het Soefisme, gebruik ik als richtsnoer. De Latifa en stembevrijding horen bij mij onlosmakelijk bij elkaar.
Ik gebruik vaak een gedachte van Rilke hierbij: dat je de vragen moet leven, en dat het antwoord zich dan misschien op een dag ongemerkt aandient. Zo gebruik ik de Latifa in mijn werk als stembevrijder, geen checklist om af te vinken. Het is een richtsnoer, iets waarmee ik steeds opnieuw de goede vraag kan stellen en nieuwe ervaringen kan laten ontstaan.
Ik hou van structuur. Van een traject met een duidelijk begin en een duidelijk eind, waarin je concreet ergens naartoe werkt. Vage, wollige processen die maar doorkabbelen zijn niet aan mij besteed. In stembevrijding geeft de Latifa me zeven heldere stappen om aan te werken, geen eindeloos gesprek maar een reis vol ervaringen met richting. Ik pamper mensen niet, ik nodig ze uit om zelf te doen, te ervaren en stappen te zetten. En dat mag met een glimlach, hoor.
De eerste stap is aanvaarden, en dat begint met eerlijk kijken. Wat is er nu, hoe is de situatie werkelijk, zonder het te verbloemen, te verdoezelen of te bagatelliseren. Geen oordeel erover, het is nu eenmaal zoals het is. Waarnemen, en voor waar nemen. Als mens bedenken we makkelijk een probleem, de kunst is om het dan vooral niet te problematiseren. In een sessie stembevrijding zie ik dit vaak letterlijk terug in iemands stem. Zodra iemand ophoudt zichzelf te corrigeren en gewoon laat horen wat er is, gebeurt er al iets, iets dat bevrijdend werkt.
Dan komt verlangen. Wat wil je nu echt, los van de rol die je op dat moment vervult, los van of het ooit vervuld kan worden. Want zelfs als iets onmogelijk lijkt en nooit vervuld kan worden, is het verlangen er nog steeds en dat geeft richting. Ik merk in stembevrijding vaak dat mensen dit onderscheid nog nooit hebben gemaakt: het verschil tussen wat ze denken te moeten willen en wat ze werkelijk verlangen. Dus wat verlang je en wat hoop je dat er zich manifesteert in jouw leven?
Hoop en vertrouwen liggen dicht bij elkaar.
Waar kun je op vertrouwen, wat is het fundament van binnenuit. De erkenning, het applaus of de waardering van anderen tellen daar niet in mee. Zoals John Lennon zo mooi zei: het gaat er niet om wat je doet, maar wie je bent. Het gaat om wat er altijd blijft, wat er van binnen zit.
Loslaten vraagt om afscheid nemen van overtuigingen, aannames en gedrag die niet meer kloppen. Dat gaat zelden vanzelf, en toch is het precies wat er gebeurt als iemand voor het eerst echt geluid durft te maken zonder zich in te houden. Als iemand tijdens een zangoefening het gevoel heeft dat het niet lukt, zeg ik vaak dat de oefening dan waarschijnlijk juist geslaagd is. Het gaat om wat je in de oefening zelf ontdekt, niet om een mooi lied, ook al klinkt het soms als een kat die per ongeluk op de piano is gaan staan. Het gaat om de ervaring in de oefening.
Over de liefde is zoveel te zeggen. Maar kun je van jezelf houden, precies hoe je bent?
Je bestaat, en dat is belangrijk. Je maakt deel uit van de mensheid, precies zoals je bent. Het maakt uit dat je er bent, je bent niet voor niets geboren. Dat klinkt eenvoudig, maar in een sessie stembevrijding is dit vaak het moment waarop iemand stil wordt. Ik zeg dan wel eens: omarm je eigen gedoe, relativeer het, je bent een prutser en geweldig tegelijk, en bekijk dat vooral met een knipoog.
De laatste stap is bereid zijn, en dat betekent een stap zetten. Een echte, concrete stap. Geen overdenken meer, gewoon doen. In mijn werk zijn we dan bij een oogstmoment aangekomen. Wat weet je nu, na alle stappen doorlopen te hebben over jouw leervraag? Is er iets veranderd, zijn er nieuwe inzichten? Wat ga je nu doen?
Ik herinner me een dag tijdens een workshop waarop dit hele traject van aanvaarden tot bereid zijn zich in een paar uur voltrok bij één deelnemer. Ze begon de dag met de overtuiging dat ze niet kon zingen en dat het ondenkbaar was dat ze dat in een groep mensen zou gaan doen.
Je raadt het al, aan het einde van de dag zong ze haar improvisatie-solo bij de piano. Ze had vol overgave gezongen en, zo zei ze, van tevoren geen idee gehad te hebben dat ze dit zou durven.
Op mijn vraag: wat heb je nu ervaren? Was het antwoord: een bevrijd gevoel, aangevuld met de opmerking: dit zou ik iedereen aanraden.
En dit hoor ik vaker in mijn werk. Het is precies een van mijn drijfveren. We kunnen veel meer dan we denken, wanneer we bereid zijn om een nieuw avontuur aan te gaan.
Mensen zeggen wel eens dat ze bij mij komen, maar zo ervaar ik het eigenlijk niet. Ik kom liever, energetisch, een stukje bij hen. Ik loop een tijdje mee op hun pad, met de Latifa als richtsnoer en met de nodige humor onderweg, en dan gaan ze weer verder, met een stem en een stuk zelfkennis die van henzelf zijn. Dat is voor mij de kern van stembevrijding met de Latifa als leidraad.
Voor wie meer wil weten over de Latifa zelf, of over hoe een sessie stembevrijding eruitziet, verwijs ik graag door. Je kunt dit ook zelf ervaren, individueel via coaching of in een vaste groep tijdens de Jaartraining.
